Ποίημα για τα παιδιά του πολέμου

 

Χρωστάμε μια συγγνώμη

Σε αυτά τα μάτια τα μελαγχολικά, τα μικροσκοπικά

Τα δίχως συναίσθημα πια

Χρωστάμε μια συγγνώμη

Στα βλέμματά τους τα απορημένα

Τα βλέφαρα τα δακρυσμένα

Οφείλουμε να απολογηθούμε

Δικαιολογία καμιά να μη σκαρφιστούμε

Και μια φορά ειλικρινά πια να παραδεχτούμε

Την αποτυχία μας

Στα χέρια εκείνα τα αδειανά

Που αφησανε μια ανδρική αγκαλιά

Στο φόβο τους παραδομένα

Στην ανασφάλεια καταδικασμένα

Θα πρέπει αληθινά να εξηγηθούμε

Δίχως υπεκφυγές να πούμε

Πώς αποτύχαμε

Σε εκείνα τα σκυμμένα τα κεφάλια

Που προχωράνε χωρίς προορισμό

Χωρίς ελπίδα σε έναν δρόμο δίχως γυρισμό

Στραμμένα προς το άγνωστο, το σκοτεινό

Το ανοίκειο και το παγερό

Θα πρέπει να ομολογήσουμε

Με θάρρος να το ξεστομίσουμε

Συγγνώμη να ζητήσουμε

Στα προσωπάκια τα μικρά

Που πάγωσαν μια βραδιά

έχουμε χρέος με το κεφάλι χαμηλά 

να πούμε ταπεινά

Συγγνώμη

Σε εκείνες τις ψυχές που στέρεψαν 

Όσο τα περιθώρια στένεψαν

Κι από αισθήματα στράγγιξαν

Έκλαψαν κι εξαφάνισαν 

Τα ίχνη της παιδικότητας

Αυτής της αθωότητας

Που με απορία μας κοιτά

Με απόγνωση αναζητά

Μια εξήγηση

Όχι, η συγγνώμη δεν αρκεί

Φαίνεται τόσο φτηνή

Ας δείξουμε με πράξεις τη μετάνοια

Ας δράσουμε όλοι μαζί

Για να 'ρθει η ανέλπιστη αλλαγή

Να λούσει εκείνα τα παιδιά

Με ειρήνης φως, γέλια, χαρά

Κι ας ορκιστούμε μια φορά

Ειρήνη ειρήνη μες στην καρδιά!

Ζησιοπούλου Βασιλική, φιλόλογος

Σήμερα αποχαιρετάμε τον Άλκη...

Σήμερα αποχαιρετάμε τον Άλκη... Τον Άλκη που ερχόταν πάντα για μάθημα με τον καφέ στο χέρι και τη μάσκα στο πηγούνι... Τον Άλκη που, όταν άργησε στο μάθημα επειδή πήγε να πάρει τον καφέ του, στο επόμενο μάθημα έφερε καφέ και για μένα. Αυτός ήταν ο Άλκης... Χαμογελαστός, ευγενικός, αισιόδοξος... Ακόμα και με τη μάσκα στο πρόσωπο μπορούσες να διακρίνεις το χαμόγελό του. Γελούσαν τα μάτια του! Γελούσε η ψυχή του!!! Ήταν αυτά τα μάτια, τα εκφραστικά, που κοιτούσαν τη ζωή με αισιοδοξία! Με λαχτάρα! Τη ζωή που τόσο ήθελε να ζήσει...

Αποχαιρετάμε τον Άλκη που είχε ένα σκασμό όνειρα, όνειρα που ήταν σίγουρος ότι θα πραγματοποιήσει, γιατί ο Άλκης είχε αυτοπεποίθηση, είχε πείσμα και θέληση. Ήξερε να κατακτά τα όνειρά του, όπως κατακτούσε και τους ανθρώπους. Η απουσία του από το μάθημα ήταν εκκωφαντική, δεν μπορώ να φανταστώ πόσο θόρυβο θα κάνει τώρα η απουσία του από τη ζωή των δικών του...

Αποχαιρετάμε τον Άλκη, τον Άλκη που είχε τόσο χιούμορ... Ας είναι κι αυτό ένα αστείο σου... Θεέ μου, ας είναι ένα αστείο...

Αποχαιρετάμε τον Άλκη, που δεν ήταν μόνο φιλάθλος, ήταν κυρίως αθλητής με όσα βαρύνοντα φέρει η έννοια. Ο Άλκης είχε παιδεία, είχε ήθος, είχε ψυχή... 

Αχ βρε Άλκη, πέρασες σαν σφήνα από τη ζωή μας... Πέρασες σαν σφήνα από τη ζωή... Έκανες όμως τόσο θόρυβο... Μακάρι να ακουστεί εκεί που πρέπει... Όλοι ξέρουν πια το όνομά σου. Ας μάθουν και τι παιδί ήσουν... 

Αχ βρε Άλκη, αγόρι μου γλυκό, για μια φανέλα αδειανή...

...πως τόσος πόνος τόση ζωή
πήγαν στην άβυσσο
για ένα πουκάμισο αδειανό...

Τα σπίτια ΔΕΝ ξαναγίνονται...

Πύρινα μέτωπα, κραυγές, δάκρυα, καπνοί, κόσμος που πασχίζει με κουβάδες και λάστιχα να σώσει όσα δε σώζονται και άλλοι που τρέχουν πανικόβλητοι να μαζέψουν ό,τι μπορούν σε μία βαλίτσα...

Μία βαλίτσα... Τι να πρωτοβάλεις σε μία βαλίτσα; Τι να χωρέσει μία μικρή βαλίτσα από όλα τα υπάρχοντά σου; "Τα σπίτια ξαναγίνονται. Τρέξτε να σωθείτε! Τα σπίτια ξαναγίνονται!"...

Οι "εκκωφαντικές" σιωπές των παιδιών

Τα παιδιά είναι θορυβώδη. Πολλές φορές οι φωνές τους προκαλούν πονοκέφαλο. Εξακοντίζουν ηχηρά λέξεις, παράπονα, απαιτήσεις, σκέψεις... Λείπουν στο σχολείο και απολαμβάνεις τη χαρά της ησυχίας. Και μετά επιστρέφουν και γεμίζει το σπίτι ήχους, τρανταχτά γέλια, ξεφωνητά. 

Κάθε γενιά έχει τα προβλήματά της...

Από όπου και να το δεις, κάθε γενιά που βρίσκεται εν ζωή έχει τα προβλήματά της. Οι γηραιότεροι φέρουν στις πλάτες τους το βάρος όλων αυτών για τα οποία τους κατηγορούν οι νεότεροι. "Ε, βέβαια, εσείς ζήσατε μια εποχή αφθονίας, είχατε χρήματα στο πορτοφόλι, ξοδεύατε τα πεντοχίλιαρα σαν χαρτοπετσέτες, καπνίζατε μέσα στο αυτοκίνητο με εμάς μέσα να εισπνέουμε το δηλητήριο, δε μας φορούσατε ποτέ ζώνη στο αμάξι, πετούσατε το χάρτινο κουτί του καφέ έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου...", και πολλά άλλα.

Για όλα τα "Μαμά, βαριέμαι..."

Σκέψου πόσες φράσεις των παιδιών σου καθημερινά σε κάνουν να πεταχτείς σαν ελατήριο. "Μαμά, πεινάω", "Μαμά, χτύπησα", "Μαμά, πονάω"... Θα μπορούσα να απαριθμήσω δεκάδες... Αυτή η λέξη, όμως, που εμένα τον τελευταίο καιρό - λόγω και της καραντίνας, βεβαίως - με τσιτώνει περισσότερο είναι "Μαμά, βαριέμαι"!!!

Πόσο καλά σε γνωρίζουν τα παιδιά σου;

Φαντάσου να ήσουν έξω σε ένα μπαράκι με τους φίλους σου. Ποτά, δυνατή μουσική, χορός, χαλαρή κουβεντούλα, γέλια... Αστειεύεσαι, κάνεις πλάκα, σχολιάζεις, είσαι αυθόρμητη, είσαι χαλαρή...

Ελευθερία. Ένα αγαθό που εκτιμάς μόνο όταν το χάνεις...

Θυμάμαι όταν ήμουν έφηβη πως δε με χωρούσε το σπίτι. Ένοιωθα πως οι τοίχοι με πλάκωναν και όλα με ενοχλούσαν. Μου άρεσε το σχολείο και το φροντιστήριο γιατί έβγαινα από το σπίτι, περπατούσα, συναντούσα φίλους, γνωστούς... Δε θυμάμαι Σαββατόβραδο να έμεινα ποτέ μέσα, εκτός αν ήμουν άρρωστη ή αν έλειπε η παρέα. Και εκείνα τα Σαββατόβραδα ήταν πραγματικά εφιαλτικά. Το διαγώνισμα της Κυριακής στο φροντιστήριο ήταν σωτήριο τελικά, γιατί συνοδευόταν και από βόλτα, ενώ το έκτακτο μάθημα της Παρασκευής ζητούσαμε από τον καθηγητή να γίνει βράδυ για να κολλήσουμε καμιά επιπλέον ώρα μετά για σουλάτσο.

Καραντίνα. Ε, και; Εμείς οι μανούλες ξέρουμε τι είναι...

Καραντίνα λένε. Θα περάσουμε δύσκολα λένε ... Λες και δεν την πέρασα την καραντίνα ήδη δύο φορές... Δύο μωρά, δύο καραντίνες... Κι άντε εγώ έκανα δύο μωρά, άλλες που κάνανε περισσότερα; Τότε που έπρεπε να κάτσω σπίτι λόγω της λοχείας σαράντα ημέρες!!! Σαράντα!!! Εγώ έκατσα είκοσι για να είμαι ειλικρινής. Είκοσι μέρες που δε θέλω να θυμάμαι...

Για εκείνο το κορίτσι που καθόταν μόνο του στο παγκάκι...

Ήταν εκείνο το κορίτσι του Λυκείου που καθόταν μόνο του σε ένα παγκάκι στη σχολική εκδρομή και άκουγε μουσική με τα ακουστικά της. Κουνούσε ρυθμικά το κεφάλι της και κοιτούσε τις συμμαθήτριές της που έπαιζαν βόλεϋ. Τι να σκεφτόταν άραγε; Θα μπορούσε να περπατήσει γύρω από το γήπεδο όπως άλλα κορίτσια που έκαναν το ίδιο ανταλλάσσοντας απόψεις για τα γκομενικά τους. Κάποιες άλλες λίγο πιο πέρα είχαν βάλει δυνατά τη μουσική και προσπαθούσαν να βγάλουν μια χορογραφία...

Κοιτώ, αλλά δε βλέπω. Ακούω, αλλά δεν καταλαβαίνω... Κάτι δεν πάει καλά...

Ειδήσεις, πληροφορίες, καταιγισμός δεδομένων... Πόσο δύσκολο είναι να τα διαχειριστεί κανείς όλα μαζί; Ειδικά αν είναι παιδί ή έφηβος. Δυστυχώς τα νέα παιδιά έχουν μάθει να βλέπουν και όχι να κοιτούν. Να ακούν και όχι να καταλαβαίνουν. Και ακούν πολλά. Βλέπουν ακόμα περισσότερα. Ίσως περισσότερα από όσα μπορούμε εμείς οι "μεγάλοι" να φανταστούμε. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο να βλέπουν και να ακούν.

"Νέοι στόχοι για το 2020"... Άντε πάλι τα ίδια...

Πριν θέσεις νέους στόχους για το 2020 αναρωτήσου γιατί δεν υλοποιήθηκαν αυτοί του 2019. Θα μου πεις, κάποια πράγματα δεν περνάνε από το χέρι μας και θα συμφωνήσω μαζί σου. Δυστυχώς δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε όλα. Αυτά που ελέγχουμε. Για αυτά μιλάω.

Συνομιλία με έναν έφηβο

Φαντάσου, τώρα, να μην υπήρχαν τα κινητά, ε; Σκέψου πώς θα ήταν η ζωή σου. Καταρχήν, θα έπρεπε, όσο ήσουν πιο μικρός, να βγαίνεις στη γειτονιά για παιχνίδι με τους φίλους σου! Ασύλληπτο, ε; Θα έπρεπε να προβληματιστείς τι θα φορέσεις, να φτιάξεις μαλλί, να πας να φωνάξεις τους φίλους σου από τα σπίτια τους… Μπελάς… Άσε που θα έπρεπε να σκαρφιστείς και κανένα παιχνίδι με ό,τι έβρισκες στο δρόμο, πέτρες, χώμα, κλαδιά... Θα έπαιζες μέσα στην υγρασία, σε κανένα εγκαταλελειμμένο σπίτι (σκιαχτικό, ε;), θα έψαχνες βρύση να πιείς νερό, θα ίδρωνες. Άλλο και πάλι τούτο! Όταν επέστρεφες σπίτι θα ήσουν αναγκασμένος να κάνεις και μπάνιο! Ανήκουστο, φίλε μου!

Το "μεγάλο" σχολείο

     

        Φέτος είμαι κι εγώ μία από αυτές τις μανούλες που έστειλαν το πρώτο παιδάκι τους στο "μεγάλο" σχολείο, στο Δημοτικό. Είμαι από αυτές τις μανούλες που ενθουσιάστηκα με τα ψώνια, την τσάντα, τα τετράδια, την κασετίνα, τα μολύβια... Περίμενα πώς και πώς τα πρώτα βιβλία, τα έντυσα για να μη σκιστούν, κόλλησα ετικέτες με το όνομα του μικρού στο εξώφυλλο και τα ξεφύλλισα όταν εκείνος πήγε για ύπνο. Αναμένω με ανυπομονησία τις εργασίες στο σπίτι, που θα βάζει η δασκάλα, μέσα από τις οποίες το παιδί μου θα μάθει τον κόσμο. Θέλω να δω τους συμμαθητές του, τους μελλοντικούς φίλους του, αυτούς που θα καλεί στα πάρτι του, αυτούς στους οποίους θα λέει τα μυστικά του. Είμαι αυτή η μανούλα που ζει μαζί με το παιδί της όλα αυτά τα πρωτόγνωρα συναισθήματα. Αλλά... δεν πρόκειται για τα ίδια συναισθήματα που είχα εγώ όταν ήμουν εγώ στη θέση του.

Διώχνω παλιά αντικείμενα από τις ντουλάπες και από τη ζωή μου

Το καλοκαίρι έχω την τύχη να βρίσκομαι εκτός δουλειάς για περίπου 2,5 μήνες (ίσως λίγο λιγότερο), ως εκπαιδευτικός στον ιδιωτικό τομέα. Ξέρω, ξέρω, πολλοί θέλετε να με βρίσετε γι' αυτό, αλλά, τι να κάνω βρε παιδιά; Τυχερά είναι αυτά... Από τη μέρα, λοιπόν, που τελειώνω τη δουλειά με πιάνει μια ακατάσχετη μανία για... δουλειές!!! Ξεκινάω τη γενική καθαριότητα βγάζοντας το χειμώνα από το σπίτι μας. Κι από μέσα μας!!! Το ίδιο δεν κάνετε κι εσείς; Φέτος το καλοκαίρι, όμως, αποφάσισα εκτός από το να διώξω τη σκόνη, να διώξω και πολλά αντικείμενα για να αναπνεύσουν οι ντουλάπες από χώρο. 

Τη νέα χρονιά κοίτα και λίγο μέσα σου, όχι μόνο γύρω σου

Μπήκε ο καινούριος χρόνος... Καλή χρονιά είπαμε; Δεν είπαμε.. ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ λοιπόν!!! Νέους στόχους βάλαμε; Δε βάλαμε... Ας βάλουμε κι απ' αυτούς ...

Για να δω, τι θα ήθελα για το 2019;;; Θα ήθελα να κοιτάξω βαθιά μέσα μου και να αντικρίσω κατάματα τον εαυτό μου. Να αναγνωρίσω τα λάθη μου και να ανακαλύψω τα μειονεκτήματα μου... Όχι, όχι, δε θέλω να γίνω καλύτερη, όπως θα έλεγε ο καθένας. Δε θέλω να φύγουν όσοι με πλήγωσαν  ή να αλλάξω ό,τι με χαλάει. Δε θέλω απλά να ευχηθώ αγάπη, ειρήνη, τύχη, υγεία.. Θέλω να τα βρω μέσα μου, όχι γύρω μου. Θέλω να τα ανακαλύψω μέσα μου, να δω αν μπορώ να τα εξασφαλίσω, αν μπορώ να τα προσφέρω...

Τρέξε μικρή μου

Μικρή μου, παρατηρώ τα ποδαράκια σου, είναι τόσο μικρά, σαν κορμοί καλαμιών... Θαρρείς θα σπάσουν όταν σε σφίγγω στην αγκαλιά μου... Όταν φυσάει δυνατά και μανιασμένα ο αέρας νιώθω πως θα γκρεμιστείς, αφού δεν είμαι σίγουρη αν θα αντέξουν τα λεπτά σου ποδαράκια... "Ωραία πόδια, να τη στείλετε μπαλέτο, έχει ιδανικό σωματότυπο", λένε πολλοί... Εγώ πάλι, θα πω: "Τρέξε, μικρή μου, τρέξε με τα αδύνατά σου ποδαράκια, τρέξε όσο πιο δυνατά μπορείς, βάλε όλη σου τη δύναμη και τρέξε! 

Χτίσε το μέλλον πάνω σ' αυτά που αξίζουν

Αγαπητό μου παιδί

Ξέρω πως θέλεις να αποδείξεις, κυρίως στον εαυτό σου, κι έπειτα στους γονείς και τους καθηγητές σου την αξία σου. Να δείξεις πως κόπιασες, πάσχισες και μόχθησες να πετύχεις. Θέλεις να δεις τους κόπους σου να ανταμείβονται και προσπαθείς να σπείρεις με τις γνώσεις σου και να προλειάνεις το έδαφος για να καρπωθείς όσα ωφέλιμα μελλοντικά θα κάνουν τη ζωή σου καλύτερη.

Όμως, αγαπητό μου παιδί, μην ξεχνάς πως πέρα από την επιτυχία, πέρα από τίτλους και υψηλά βάθρα, αυτό που θα σε χαρακτηρίζει μια ολόκληρη ζωή είναι το ήθος σου. Σε λίγα χρόνια εγώ μπορεί να μη θυμάμαι τη σχολή που πέρασες, αλλά, σίγουρα, θα θυμάμαι το πόσο καλό παιδί είσαι. Ξεχώρισε με την ευγένειά σου. Διακρίσου για τη γενναιοδωρία σου και τη φιλοτιμία σου. Κάνε τη διαφορά με τον αλτρουισμό και τη φιλευσπλαχνία σου, σε έναν κόσμο που ορκίζεται στην αποξένωση. Σε έναν κόσμο όπου επικρατεί το συμφέρον και οι επιφανειακές σχέσεις.

Το δικό μας Πάσχα

Πλησιάζει Πάσχα... Άλλοι ετοιμάζουν βαλίτσες, άλλοι παραγγέλνουν τα κατσικάκια τους, άλλοι λιάζονται στις καφετέριες κι άλλοι - όπως εμείς - προετοιμάζουμε το σπίτι αναλόγως... Όταν έχεις παππούδες και γιαγιάδες μεγάλης ηλικίας τόσο κοντά σου, τότε πρέπει, εν όψει Πάσχα, να κάνεις τις κατάλληλες δουλειές... Να κουρέψεις το γρασίδι, να φυτέψεις λουλούδια, να ασπρίσεις τα περβάζια και άλλα ανάλογα. Γιατί έρχεται Πάσχα! 

Παιδιά ήρθαν, όχι το τέλος του κόσμου...

Πού έχουν πάει, άραγε, όλες εκείνες οι γνώριμες φυσιογνωμίες που συχνά πυκνά συναντούσες στους δρόμους της πόλης; Γείτονες, συμμαθητές, μακρινοί και κοντινοί συγγενείς, γνωστοί και γνώριμοι, αδιάφοροι και δημοφιλείς; Παλιότερα κάθε λίγο και λιγάκι στην καθιερωμένη βόλτα στα σοκάκια της πόλης συναντούσες πρόσωπα κι αντάλλασσες ένα βλέμμα, ένα χαμόγελο, λίγες κουβέντες - ή και περισσότερες... Τώρα βγαίνεις μια βόλτα, κοιτάς γύρω σου και σκέφτεσαι: "Ποιοι είναι όλοι αυτοί; Γιατί δεν ξέρω κανέναν; Πού χάθηκε ο Δημήτρης και η Στέλλα; Πόσα χρόνια έχω να δω τον Κώστα και τη Σοφία; Τι να κάνουν άραγε ο Στέφανος και η Μαρία;"